Kanon kobiecego piękna – każda epoka ma swój własny…

 

Od zarania dziejów po dzień dzisiejszy sposób postrzegania kobiety
opisywano w literaturze i przedstawiano w sztuce. Kanon piękna ewoluował
w zależności od panującej epoki, a każda posiadała swój własny ideał. Na przestrzeni
wieków ciało kobiety podlegało często restrykcyjnej dyscyplinie. Warto wspomnieć, że
niezwykle ważny jest również kontekst kulturowy. O ile w krajach zachodnich istnieje zbliżony
kanon kobiecego piękna, o tyle w innych kulturach nie można wskazać jedynego, pożądanego
wzorca. Niektóre z praktyk budzą skrajne emocje. Jedną z najokrutniejszych stosowali Chińczycy
krępując dziewczynkom bandażami stopy, by były jak najmniejsze. Łamiąc w ten sposób kości
i powodując nieopisany ból w wyniku powstałych ran. A wszystko po to, by zapewnić im
dobre zamążpójście i dostatnie życie a jednocześnie sprostać fantazjom mężczyzn
związanym z seksualnym i estetycznym uwielbieniem małych stóp…

Z kolei w Japonii kobieta niezależnie od swego wieku powinna przypominać niedojrzałą nastolatkę.
Nosić krótkie spódniczki, podkolanówki, infantylnie chichotać i wstydliwie zasłaniać usta dłonią…


To, na jak głęboką i bolesną ingerencję w we własne ciało godzą się
kobiety w Afryce zasługuje na odrębny post, dlatego powrócę do aktualnego tematu.
W starożytności uznawano za uosobienie piękna niemal wyłącznie boginie. Przykładem niech
będzie rzeźba Wenus z Milo, której idealne proporcje i budowa ciała wprawiają w zachwyt do dziś.
Cechą charakterystyczną okresu starożytności była blada cera dodatkowo podkreślana silnie
toksyczną bielą ołowianą 😱 (uważaną za jeden z pierwszych zabiegów kosmetycznych).
Bladość była bowiem oznaką bogactwa, luksusu i przynależności do wyższej
klasy społecznej. Poza idealnym wyglądem zewnętrznym, dużą rolę
odgrywało też piękno wewnętrzne i duchowe.

W okresie średniowiecza kanon kobiecego piękna po raz kolejny uległ kulturowej zmianie.
Powszechna tendencja do ascezy, wykształciła ideał kobiety eterycznej, kruchej, delikatnej,
szczupłej i bladej. Kobiety średniowiecza miały wąskie usta, wydłużony nos i wysokie czoło
(które często goliły, aby dodać sobie szlachetności w wyglądzie). Średniowiecze bardziej
niż ciałem, interesowało się wymiarem duchowym a ideał kobiety uduchowionej miał
stanowić inspirację dla poczynań mężczyzny. Niestety średniowiecze było też epoką
kontrastów, w której kobietę kojarzono z szatanem i wiecznym potępieniem
a nie z cnotami. Pewnie dlatego tak wiele niewiast spalono na stosach
oskarżając je o uprawianie czarów i kontakty z diabłem.

Wkrótce moda na duchowość ustąpiła na nowo odkrytej cielesności.
Kobieta renesansu stała się natchnieniem dla poetów i malarzy. A ideałem
w kwestii wyglądu niewiasta o pełniejszych kształtach. Kobieta epoki renesansu
stosowała kosmetyki i farbowała włosy. Mówiąc o wzorcu piękna można wskazać
Narodziny Wenus Botticelliego, ukazaną jako mityczna bogini na podobieństwo anioła.

Następująca po renesansie epoka baroku wykreowała ideał kobiety
jako postać o wyrazistych kształtach, dość pulchnych. Określenie „rubensowska”
zawdzięczamy flamandzkiemu malarzowi, który prezentował na swych płótnach kobiety
pełne krągłości. Poza cielesnością kobieta baroku przeszła też metamorfozę duchową oraz
charakterologiczną stając się osobą wyniosłą, eksponującą swoje walory i seksualność.

Gdy w Europie panował okres oświecenia, rozum i filozofia przenikały wszystkie dziedziny
życia kulturalnego i społecznego, wpływając na kanon piękna epoki. Filozof Immanuel Kant
pisał, że piękno polega na doskonałości i jest źródłem przyjemności oraz uciech zmysłowych.
Jean-Jacques Rousseau w kontraście do tego poglądu twierdził, że piękno to niedoskonałości,
że kobiety celowo podkreślały swoją słabość i kruchość, by w ten sposób przypodobać się
mężczyznom. Po latach krągłości, powrócił wzorzec postury smukłej, szczupłej, o niemal
mlecznej cerze, delikatnych ustach, ciemnym odcieniu włosów podkreślonych lokami.
Aby wyglądać dojrzalej, panie wykonywały wyrazisty makijaż. Taki zbiór cech
można było przypisać do ideału kobiecego piękna w okresie oświecenia.

Wśród cech przypisywanych kobietom w okresie romantyzmu dominowały
delikatne rysy twarzy, jedwabista skóra, długie blond włosy, szczupła i zgrabna sylwetka.
Pewnie dlatego, aż po XIX wiek kobiety za pomocą pasów i ciasnych gorsetów wysmuklały talię.
Do istotnych cech określających kobiece piękno należała delikatność, wrażliwość, naturalność.
Poeci przedstawiali kobietę jako istotę niedostępną, dostarczającą zakochanemu mężczyźnie
wiele tęsknoty i cierpienia. Piękno w romantyzmie nie odnosiło się wyłącznie do wyglądu
zewnętrznego, ale też do tego, co we wnętrzu, do tego, co duchowe i zmysłowe.

Wiek XX to okres popularności nowych ikon piękna, czyli modelek.
Nowe tendencje w modzie stały się również obowiązującymi ideałami piękna
dla XXI wieku. Kobiety bardzo wysokie, o nienagannej, wręcz wychudzonej sylwetce
stały się wzorcami dla milionów kobiet na świecie. Modelki, obok ikon popkultury
zostały uznane za uosobienie ideałów piękna naszej epoki.

Tak jak w czasach najdawniejszych bohaterki poezji, obrazów czy rzeźby były wzorem
dla kobiet chcących wpisać się we wzorzec kanonu piękna kobiecego, tak we
współczesności na to, co uznawane jest jako kobiece piękno wpływają
w znacznym stopniu lekarze chirurgii plastycznej i media… niestety.
Panujący obecnie kult ciała i młodości w połączeniu z sukcesem
zawodowym jest jedną z najistotniejszych cech kultury
masowej kształtowanej przez media.

W lansowanym przez środki masowego przekazu kanonie piękna i sukcesu,
nie ma miejsca na starość, niedoskonałości ciała czy naturalne zmiany biologiczne…
Dzisiejsza kobieta, od której wymaga się, aby miała nienaganne ciało, poddaje się reżimowi
kolejnych diet, przesadnej aktywności fizycznej, niezliczonej ilości zabiegów kosmetycznych.
Wszystko po to, by utrzymać ciało w doskonałej formie. Kreowany w mediach obraz kobiety
sukcesu jest sztucznie wyidealizowany, a więc… nie do osiągnięcia przez większość z nas.

Czy w dobie tak postrzeganego wzorca piękna i w kontrze do mediów
(zwłaszcza społecznościowych) ma szansę obronić się teza, że prawdziwym pięknem
jest to, co dla oka niewidzialne?
I choć uważam, że jedno nie wyklucza drugiego, to wciąż
smutna jest refleksja, że środek ciężkości położony jest przede wszystkim na wygląd zewnętrzny.
Nawet jeśli wiele z nas, szczególnie dojrzałych kobiet, potrafi asertywnie zdystansować się od tak
kreowanego współcześnie kanonu piękna, to dla kobiet młodego pokolenia stanowi to wyzwanie
okupione zwykle… tworzeniem w mediach społecznościowych mocno przefiltrowanego wyglądu,
który z rzeczywistością ma coraz mniej wspólnego… bo jest wyłącznie iluzją, marzeniem.
Pozostaje mi tylko życzyć Paniom, aby dostrzegły piękno w swej indywidualności,
zaakceptowały niedoskonałości, nie pozwalały wpędzać się w kompleksy,
a wprowadzając zmiany w swym wyglądzie, robiły to z własnego
przekonania, a nie presji otoczenia.
Uściski - Anita


Komentarze

  1. Ciekawy i ważny temat. Piękne przesłanie na końcu... Niestety żyjemy w świecie, w którym króluje sztuczność, wszechobecny materializm i kult ciała. Warto jednak próbować... pisać, mówić o prawdziwym pięknie, a także promować dobre postawy. :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dokładnie taki miałam cel... pomimo, że mój pojedynczy głos tak niewiele znaczy i nie ma szans przebić się do szerszej społeczności, to tylko tyle mogę! Dodać otuchy i wiary w siebie kobietom oraz zaprotestować przeciwko medialnemu uprzedmiotowianiu kobiecego ciała!
      Dziękuję Ci za odwiedziny i cenny głos w ważnej sprawie :-))

      Usuń
  2. Z wielkim zainteresowaniem przeczytałam cały post, mnóstwo ciekawostek w nim zawarłaś. Zgadzam się z refleksją dotyczącą ostatnich kanonów piękna i niestety, wynika z tego faktu również wiele nieszczęść, a często nawet tragedii. Smutne to bardzo...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. To prawda... medialna presja jest tak silna, że wiele kobiet stara się podążać za tak lansowanym trendem, w którym wygląd stał się najważniejszy... i niektóre młode kobiety nie są w stanie tej presji sprostać... Swą wartość mierzą miarą tego, co sądzą o nich inni...
      Dziękuję Iwono za odwiedziny i Twój głos w sprawie.

      Usuń
  3. Najbardziej podoba mi się końcówka tego posta. Opakowanie i tak prędzej czy później się zestarzeje ale dobroć, poczucie humoru, inteligencja czy dystans do świata pozostają. Pozdrawiam serdecznie :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Pięknie dziękuję za ten cenny męski głos oraz trafną i mądrą puentę w tak ważnej sprawie!
      Posłużyłam się odrobiną własnego doświadczenia i przekonania, że prawdziwe piękno jest dla oka niewidzialne, a to, co nas określa i przesądza o wartości człowieka (niezależnie od płci) to nasze wnętrze... ale nie jestem naiwna i wiem, że takie tezy nie przebiją się do świadomości osób, które kontynuują pogoń za pięknem cielesnym...
      Ślę moc pozdrowień!

      Usuń
  4. Fascynujący post Anitko!
    Kobiety....kocham po prostu! Za wszystko! Ale przede wszystkim za to, co niewidzialne właśnie :) Uważam, że każda kobieta jest piękna, tylko nie zawsze to piękno potrafi "pokazać" na zewnątrz. Niektóre kobiety rzeczywiście albo nie chcą (i tego nie rozumiem), albo nie potrafią pokazać swojego piękna...
    Wczoraj uczestniczyłam w ogromnej imprezie gminnej z okazji 8 marca, na którą zaproszono setki kobiet-przedstawicielek różnych gminnych organizacji społecznych i instytucji. Ubrane w swoje "firmowe" stroje [jak ja to nazywam] prezentowały się wspaniale bez względu na wiek, sylwetkę i etc. To było piękne...
    A odnosząc się jeszcze do treści posta- odnalazłabym się w stylistyce każdej epoki, z wyjątkiem średniowiecza :) :) :)
    Pozdrawiam serdecznie...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Polu, absolutnie się z Tobą zgadzam! Tyle piękna, mądrości, empatii i głębi wartości kobiety noszą w sobie! I żal, że tak nachalnie lansowany kult ciała nawet pewne siebie kobiety potrafi wpędzić w kompleksy...
      Siła mediów, zwłaszcza społecznościowych wyrządza wiele krzywdy młodemu pokoleniu, które poczucie własnej wartości uzależnia od opinii i komentarzy pochodzących z wirtualnego świata, a ich idolami stają się influencerzy... i dokąd doprowadzi ich ta moda?

      Usuń
  5. Zachwycił mnie Twój przegląd mod przez stulecia. Teraz mamy mode na ciągłą młodość niezależnie od wieku. Obserwując kobiety widzę, że to się sprawdza, ponieważ są dostępne metody na dopasowanie się do kanonu.
    Takie uprzedmiotowienie kobiet mnie niepokoi, gubi się to co mamy w środku, nie tylko w sercu, ale i w mózgu.
    Pozdrawiam Cię serdecznie.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Celu, tym przekrojowym przeglądem (choć z konieczności dość powierzchownym) chciałam skupić uwagę na kobietach starających się sprostać wymogom epok, w których przyszło im żyć. I choć narzucany kanon piękna na przestrzeni wieków ewoluował, to ten lansowany współcześnie wiedzie chyba wprost do... zatracenia.
      Pozdrawiam ciepło!

      Usuń
  6. Droga Anito!
    Bardzo piękny i doskonale opracowany post. Podoba mi się przesłanie na końcu. Niestety, świat nastawiony jest na piękno. Wystarczy wziąć do ręki pierwszą lepszą kolorową gazetę, na stronach króluje sztuczne piękno. Twarze celebrytów to photoshopowe maski, które podobno mają być dowodem witalności. Pozwolę sobie przytoczyć piosenkę Marii Peszek:
    Są kobiety pistolety
    I kobiety jak rakiety
    Chude, długie i wysokie
    Z wydepilowanym krokiem

    Są kobiety bezzmarszczkowe
    Fit kobiety luksusowe
    Pielęgnacji wciąż oddane
    Z samych siebie odessane...
    Przesyłam Ci moc uścisków i serdeczności:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Słowa piosenki Marii Peszek są tak wymowną puentą naszych czasów.
      Wybotoksowane twarze - jak maski bez mimiki i kult ciała zamiast umysłu...
      Pogoń wielu kobiet za współcześnie lansowanym kanonem piękna sprawia,
      że w tym wyścigu zatracają to, co najważniejsze...
      Dziękuję Łucjo za Twój cenny głos :-))
      Dołączam najcieplejsze pozdrowienia!

      Usuń
  7. Bardzo, bardzo, bardzo ciekawy tekst, do którego z pewnością wrócę :)
    Nie jestem w stanie oglądać zdjęć tych zniekształconych stóp...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Doskonale rozumiem Twoje odczucia, ponieważ miałam podobnie, gdy przed laty przeczytałam artykuł na temat tego nieludzkiego procederu praktykowanego niegdyś w Chinach. Byłam i nadal jestem wstrząśnięta tym, że dla spełnienia seksualnych perwersji mężczyzn, matki zadawały te tortury swym córkom już od najmłodszych lat życia!
      Dlatego chciałam wspomnieć, jak w innych kulturach pojmowano kobiece piękno...

      Usuń
  8. Ciekawy przegląd różnych oblicz kobiecego piękna na przestrzeni epok. Rubensowe kształty - ten zwrot do dzisiaj funkcjonuje w naszym języku :). Pozdrawiam serdecznie

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Temat wydał mi się bardzo ciekawy, dlatego chętnie go podjęłam... ale zmuszona byłam zrobić to dość syntetycznie, by nie wyszedł elaborat ;-))
      Pozdrawiam wieczorową porą!

      Usuń
  9. Interesting post, Anita. Women have always been victims of fashion, trying to please the desires of men. And now an elderly man, gray-haired, with wrinkles is considered handsome. And a woman with wrinkles and gray hair is also considered ugly, not interesting.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. My dear, I absolutely agree with every word you say, although it is a very sad truth ...
      a universal truth for past and present times...
      Thank you for your visit and accurate comment :-))
      Best regards! Have a nice week!

      Usuń
  10. Anitko, Twój post jest interesującym i ważnym głosem o kobietach. Szczegółowo opracowałaś i przedstawiłaś ideał kobiecego piękna w poszczególnych epokach w Europie, ale i w innych kulturach. I końcowa refleksja-wizerunek kobiety kreowany przez media, któremu tak wiele kobiet bezrefleksyjnie podporządkowuje się, zamiast postawić na indywidualność i tworzyć własny styl, podkreślający swoją wyjątkowość. Dołączam się do Twoich życzeń dla wszystkich pań. Dużo serdecznych uścisków dla Ciebie :)))

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Widzę Lusi, że mamy podobne postrzeganie kobiecego piękna... piękna w indywidualności, różnorodności, dostrzeżeniu wyjątkowości, bez ślepego pędu za sztucznie kreowanym wizerunkiem. To smutne, że współcześnie tak wielką uwagę skupia się na powierzchowności...
      Dziękuję Ci za serdeczne odwiedziny i miłe słowa ;-))
      Ślę moc pozdrowień!

      Usuń
  11. Buena reflexion la belleza esta en el corazón. Te mando un beso.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. ¡Eso es cierto! ¡Llevamos la belleza dentro de nosotros!
      Gracias por visitarnos y un saludo :-))

      Usuń
  12. Myślę, że tak trzeba wychowywać dziewczynki, żeby znały swoją wartość. Wtedy nie będą przesadnie ulegać modom i bać się krytyki. Pozdrawiam i zapraszam na mojepodrozeliterackie.blogspot.com

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Masz rację Agnieszko, lecz na kolejnych pokoleniach (w naszych rodzimych realiach) ciąży wielowiekowy patriarchat, który odcisnął piętno na modelu funkcjonowania rodziny i związku. Nawyki z nim związane są wciąż żywe i pewnie dlatego wiele kobiet zgadza się na bycie atrakcyjną "ozdobą" u boku mężczyzny...
      Za zaproszenie dziękuję, bo z przyjemnością u Ciebie goszczę, choć może zbyt rzadko pozostawiam ślad w postaci komentarza ;-))
      Przesyłam serdeczne pozdrowienia!

      Usuń
  13. Niesamowite, jak kanon piękna zmienił się na przestrzeni lat. Ciekawa jestem, jaki kanon piękna będzie królował, gdy moje dzieci (których jeszcze nie mam) będą w moim wieku... :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Kasiu, patrząc jak wielką rolę odgrywają komputery we współczesnym świecie, to aż strach pomyśleć, czy przyszłych wzorców piękna nie będzie kreowała jakaś rzeczywistość wirtualna... oby nie! Może świat zatoczy "koło" i powróci do normalności, czego Tobie i sobie życzę ;-))

      Usuń
  14. Temat rzeka..... szczególnie jak się od zawsze odstawało od wszelkich kanonów.... :(
    Tak trudno przekonać ludzi, że kobiecość to nie tylko ciało. Przede wszystkim wnętrze, ciepło, delikatność, subtelność....
    Cieszę się, że coraz więcej mówi się o powrocie do naturalności.
    Bardzo ciekawy post Anitko.
    Buziaki :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Temat rzeka... dlatego podjęłam go tak pobieżnie. Wydał mi się jednak bardzo ważny, ciekawy i ponadczasowy, więc naszkicowałam jak ideał kobiecego piękna ewoluował przez wieki. Niestety to, co kreują media i współczesne autorytety, jakimi dla młodego pokolenia stali się influencerzy, nie napawa optymizmem... Tak wiele dziewcząt ukrywa swe prawdziwe oblicze za instagramowym filtrem. Obawiam się Madziu, że naturalność nie jest w modzie, bardziej kult ciała z botoksem i implantami na czele (wśród dojrzalszych i zamożniejszych pań) prowadzący do uzależnienia od zabiegów chirurgii estetycznej...
      Zastanawiam, dokąd doprowadzi nas to bezrefleksyjne umiłowanie powierzchowności...
      nawet ja, zazwyczaj pełna optymizmu, nie widzę choćby iskierki nadziei...
      Dziękuję za Twój głos w sprawie i życzę wielu pięknych chwil na nadchodzący tydzień ;-))

      Usuń
  15. Wspaniały przekrój Anitko. Niewiarygodne jak zmieniła się kobieta przez epoki oraz jej postrzeganie. W średniowieczu na pewno nie chciałabym żyć, okropne czasy. Jak można było postrzegać w ten sposób kobietę? Nigdy tego nie zrozumiem.

    Ściskam mocno

    Kasinyswiat

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Gdy popatrzymy Kasiu z perspektywy czasu, to trudno nam sobie wyobrazić, do jakich poświęceń były gotowe kobiety, by sprostać ideałowi piękna epoki, w której żyły...
      Teraz mamy sporą wiedzę w tym temacie i z odpowiednią dozą asertywności, nie musimy podążać ślepo za kanonem piękna lansowanym przez social i mass media ;-))
      Pozdrawiam najcieplej!

      Usuń

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Kwiecień w ogrodzie ´24

Dynie Baby Boo z mojego warzywnika…

Arboretum Wojsławice – jedna z największych w Polsce kolekcji różaneczników.

Życzenia nadziei, wiary i miłości w epidemii bezsilności…

LOFOTY – górzysty archipelag Norwegii.

Taką zimę to ja poproszę…

Zrozum swoje choroby…

NEAPOL - pod radosnym słońcem południa.

WIEDEŃ – dawne rezydencje cesarskie: Schönbrunn i Hofburg