Ameryka Południowa – gwanako, wikunie, lamy, alpaki i inne zwierzaki😉


Ameryka Południowa to jeden z najbardziej różnorodnych ekologicznie kontynentów
na świecie. Ze względu na ogromny przekrój klimatów – od nizinnej dżungli Amazońskiej,
przez wysokie Andy, aż po chłodne sawanny i tereny podbiegunowe – żyje tu mnóstwo
fascynujących oraz unikalnych gatunków zwierząt. Podczas podróży przez Chile, Boliwię
i Peru podziwiałam wielu ciekawych przedstawicieli południowoamerykańskiej fauny.
Zacznę od rodziny wielbłądowatych, bo ich reprezentantów spotykałam najczęściej
na szlaku mojej podróży przez trzy fascynujące kraje Ameryki Południowej.


Gwanako andyjskie (guanako) to dziki ssak występujący w Andach i w Patagonii.
Ma smukłą sylwetkę, długą szyję, krótki, zaokrąglony i puszysty ogon. Sierść jest jednolita
– od jasnobrązowej po ciemny kasztan, jaśniejsza na brzuchu. Jest roślinożercą (je trawy,
krzewy i porosty), a także zwierzęciem stadnym – stada liczą zazwyczaj kilkanaście
do około 20–30 osobników. Samce funkcję przewodnika i opiekuna takiej grupy.
Gwanako i wikunie żyją na kontynencie południowoamerykańskim w stanie
dzikim. Królują na szerokich, rozległych przestrzeniach, z dala od ludzi.


Wikunie są mieszkańcami puny – wysokich, pustynnych płaskowyży andyjskich, czyli
bytują na wysokości 3500-4500 m n.p.m. Gęsta sierść skutecznie chroni wikunie przed
intensywnym nasłonecznieniem w ciągu dnia i lodowatymi nocami puny. Żyją w grupach
o ustalonej strukturze społecznej. Najczęściej dorosłe samce żyją z haremem złożonym
z kilku samic i ich potomstwa. Kiedy samce chcą ostrzec członków haremu o grożącym
niebezpieczeństwie, wydają sygnał alarmowy – długi, wysoki trel, przy czym repertuar
wokalny wikuni jest dość ubogi. Komunikują się ze sobą głównie za pomocą postaw.
Bardzo ciekawy jest styl ich bytowania. Otóż samce obierają dwa terytoria: miejsce
odżywiania się, z którego korzystają w ciągu dnia, usytuowane zwykle w dolinie
o bogatych pastwiskach oraz miejsce snu położone na znacznych wysokościach
i zajmowane na noc. Samiec zawzięcie broni dostępu do tych terenów. Samice
z haremu korzystają w ten sposób z chronionych miejsc odpowiednich do
reprodukcji i wychowywania potomstwa. W tym bezpiecznym świecie
rosną młode i pobierają podstawowe nauki o życiu w grupie.
Inne, dorosłe i młode osobniki odrzucone z haremów
tworzą stada „kawalerów.” Samce terytorialne
spychają ich na najuboższe pastwiska.
Stada te stanowią rezerwowy
potencjał genetyczny.



Obecnie wikunie znajdują się pod całkowitą ochroną. Dozwolony jest
jedynie handel ich delikatną wełną strzyżoną z żywych zwierząt.


Alpaka to przesympatyczny przedstawiciel rodziny wielbłądowatych,
jedno z niewielu zwierząt udomowionych, które zawdzięczają człowiekowi
nie spadek, a wzrost liczebności. Pierwotnie alpaki występowały w Andach.
Dzisiaj połowa światowej populacji żyje w Boliwii, Peru, Ekwadorze i Chile.
Alpaki są zwierzętami socjalnymi tworzącymi grupy rodzinne składające się
z dominującego samca, kilku samic oraz ich potomstwa. Dzięki znacznej
odporności na mrozy, a także upały, potrafią przetrwać w najbardziej
niesprzyjających warunkach. Ta zdolność to też zasługa niskich
wymagań żywieniowych. Alpaki zadowalają się ubogą
roślinnością górską, przy czym nie wyrywają roślin
z gleby, lecz obgryzają ich naziemne części.



Cechują się różnorodnym ubarwieniem, przy czym sierść alpak to
jedwabiste włókno naturalne, cieplejsze i bardziej delikatne od owczej wełny.
Włókno alpak nie zawiera lanoliny, czyli wosku wydzielanego przez gruczoły łojowe,
dzięki czemu jest hipoalergiczne. Z wełny alpaki produkuje się m.in. koce, poncza oraz
wysokiej klasy odzież. Wyglądem przypomina nieco lamę, ale jest od niej mniejsza.

Według źródeł archeologicznych lamy i alpaki zostały udomowione około
4000–5000 lat p.n.e. w rejonie peruwiańsko-boliwijskiego Altiplano.

Cała ekonomika Państwa Inków opierała się na hodowli lam. Wykorzystywane jako
zwierzęta juczne zapewniały transport oraz łączność między różnymi piętrami Andów.
Ich olbrzymie stada pozwalały na dokonywania transakcji handlowych, umożliwiały
ekspansję militarną, budowę świątyń, eksploatację kopalń złota i srebra.  Rozwój
infrastruktury dróg i kolei żelaznych „uwolnił” lamy od ciężkiej pracy. Jednak dla
mieszkańców andyjskich wiosek ciągle mają ogromne znaczenie. Są hodowane
dla wełny, mięsa i skór. Wełna lam jest bardziej szorstka, niż wełna alpak.
Wytwarza się z niej dywany i liny. Kształt sylwetki różny, z uwagi na
wyodrębnienie kilku ras – od smukłych i długonogich, po bardziej
zaokrąglone, z krótszymi nogami, ubarwione od czarnego,
brązowego, żółtego po białe, często niejednolicie.


Lamy występują na wysokich płaskowyżach andyjskich i terenach ubogich
w wodę. Przystosowane do zimnego i suchego środowiska wysokogórskiego,
lamy źle adaptują się poza swoimi siedliskami. Organizacja społeczna lam jest
dość słabo poznana, ponieważ nie istnieją populacje dzikie, a trudno jest badać
zachowania zwierząt w stadach, które stanowią obiekt intensywnej hodowli.
Dla oznakowania stad lamom dekoruje się uszy pomponami z barwnej wełny.




Wiskacza to gatunek gryzonia o miękkim, żółtym lub szarym futrze. Prowadzi dzienny
tryb życia, najbardziej aktywny o wschodzie i zachodzie słońca. Tylne nogi są znacznie
dłuższe i silniejsze od przednich, co pozwala mu na dość sprawne skakanie po stromych
skałach. Roślinożerny, zjada każdą roślinność, jaką uda mu się znaleźć.
Mimo dużego
podobieństwa do królika, jest bliskim krewnym szynszyli. Ma charakterystyczny
wyraz pyszczka, przez który wygląda jakby był zmęczony lub zaspany
😊


Nibylis andyjski, nazywany też: kolpeo, lisoszakal andyjski, lis andyjski to gatunek
drapieżnego ssaka. Jego występowanie obejmuje Andy południowe, północne obszary
Patagonii, części Argentyny, Chile, a także tereny na południu Peru i Boliwii. Spotykany
w górskich lasach, jak i na otwartych stepach. Jego biologia zawiera wiele unikalnych
adaptacji fizjologicznych, behawioralnych i strukturalnych, dzięki którym może
przetrwać w zróżnicowanych i często surowych warunkach. Jest bystrym
 i ostrożnym zwierzęciem, które często korzysta z ukryć naturalnych –
skał, zagłębień, podziemnych nor – do schronienia i tropienia ofiar.

Zazwyczaj unika ludzi i ich siedzib – gdy jednak natknie się
na człowieka – odchodzi, ukrywa się lub ucieka.

Nibylis andyjski jest jednym z „fałszywych lisów” ponieważ, mimo że jest
nazywany lisem, w taksonomii nie jest zaliczany do lisów, ale do psów właściwych,
a swoim zachowaniem i wyglądem przypomina bardziej kojoty i wilki.
 Przewyższa wielkością lisa rudego i mniejsze szakale.


Magelanka andyjska to gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych.
Preferuje górskie mokradła, torfowiska oraz brzegi jezior. Zwykle występuje w parach
lub niewielkich grupach. Spotykana w Peru, Boliwii i Chile zamieszkuje wysokogórskie
tereny Ameryki Południowej w Andach, w strefie puny oraz na Altiplano.


Jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc boliwijskiego Altiplano jest Laguna
Colorada, położona na wysokości ponad 4200 m n.p.m. Jej wody przybierają odcienie
czerwieni, rdzy i purpury. Kolor nie jest efektem obróbki zdjęć – odpowiadają za niego
m.in. mikroorganizmy, glony, a także znajdujące się w wodzie i osadach, minerały.
Intensywność barwy może zmieniać się w zależności od światła, temperatury
i pory dnia. Jeszcze większe wrażenie robią mieszkańcy laguny.


To jeden z najważniejszych obszarów występowania flamingów Jamesa, ale spotkać
można tu też flamingi andyjskie i chilijskie. Widok różowych ptaków brodzących
w czerwonej wodzie, na tle pustynnego płaskowyżu i wulkanów, należy do
najbardziej charakterystycznych obrazów boliwijskich Andów.


Ameryka Południowa to kontynent o niezwykle zróżnicowanej faunie.
Chile, Boliwia i Peru posiadają unikalne ekosystemy i gatunki. Zróżnicowanie to
jest wynikiem różnorodności klimatycznej, geograficznej i biologicznej, co czyni te
kraje niezwykle cennymi z punktu widzenia ochrony środowiska i bioróżnorodności.
Miłośników przyrody, niezwykłych krajobrazów i spotkań z dzikimi zwierzętami ten
kontynent uwiedzie, rozkocha i nie pozwoli o sobie zapomnieć, dlatego wiem,
że tam powrócę, by poznać kolejne kraje… To tylko kwestia czasu 💘
Życzę dużo ciepła w sercu na nadciągające zimno…
Anita

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Targ Czarownic w Boliwii… szok kulturowy dla przyjezdnych.

TATRY – wędrując z kozicami przez Ornak, Starorobociański, Kończysty i Trzydniowiański.

Maj w ogrodzie ´26

Maj w ogrodzie ´25

Choinka w starym stylu…

Kwiecień w ogrodzie ´25

Nowy Rok pełen symboli szczęścia na pocztówkach z minionej epoki.

Światowy Dzień Introwertyka – witajcie w mojej bajce…

W głębi fiordu Trondheim...

Moje torty: chałwowy z warstwą rafaello ;-)